Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bugün ‘Satınalma Gücü Paritesi 2023’ bilgilerini açıkladı.
Satınalma gücü paritesi (SGP) detaylı olarak tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak tanımlanıyor. Böylelikle ülkeler ortasındaki fiyat seviyesi farklılıkları gideriliyor ve milletlerarası manada gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabiliyor.
Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından açıklanan SGP’ye nazaran kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksi 2023 yılı sonuçlarına göre 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi ortalaması 100 iken, bu bedel Türkiye için 72 oldu ve AB ortalamasının yüzde 28 altında kaldı.
Karşılaştırmalarda, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 6 aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek) kapsandı.
Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke ortasında SGP’ye nazaran kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 237 ile Lüksemburg, en düşük ülkeler ise 36 ile Arnavutluk ve Bosna-Hersek oldu. Kişi başına GSYH endeksinde Lüksemburg AB ortalamasının yüzde 137 üzerinde, Arnavutluk ve Bosna-Hersek ise yüzde 64 altında bedele sahip oldu.
SGP’ye nazaran kişi başına GSYH endeks bedelleri, 2023, Kaynak: Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat)
KİŞİ BAŞINA FERDÎ TÜKETİM ENDEKSİ
Ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin karşılaştırılmasında kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla temel alınırken, tüketicilerin izafî refah seviyelerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili ferdi tüketim endeksleri daha uygun bir gösterge olarak kabul ediliyor.
Fiili ferdi tüketim, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlere ek olarak devlet yahut kar hedefi olmayan kuruluşlar tarafından sağlanan (eğitim, sıhhat vb.) hizmetleri de kapsıyor.
Kişi başına fiili kişisel tüketim düzeyi 27 Avrupa Birliği ülkesi ortalaması 100 iken, Türkiye için 84 oldu ve AB ortalamasının yüzde 16 altında kaldı. Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke ortasında kişi başına fiili ferdî tüketim kıymeti en yüksek ülke 136 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 41 ile Arnavutluk oldu.
Fiyat seviyesi endeksi, ülkelerin ulusal para ünitelerinin mukayeseli olarak döviz kuruna nazaran alım gücünü gösteriyor. Bir ülkenin fiyat seviyesi endeksi, 100’den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke kümesi ortalamasına nazaran “pahalı”, 100’den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke kümesi ortalamasına nazaran “ucuz” olarak söz ediliyor
Türkiye’nin fiili ferdî tüketime ait fiyat seviyesi endeksi, 2023 yılı sonuçlarına nazaran 39 oldu. Bu kıymet, AB ülkeleri genelinde 100 Euro karşılığı satın alınan birebir mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de 39 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabileceğini gösterdi.
